Một ngày hội được chuẩn bị trong gần một năm

Lễ hội diễn ra trong một ngày, nhưng phía sau đó là gần một năm chuẩn bị. Nòng cốt của Ban Tổ chức là các bạn trẻ Vietnamské korene – Cội nguồn Việt, phối hợp cùng Ban Chấp hành Hội Người Việt Nam tại Trnava, Ban Điều hành Hội Người Việt Nam tại Slovakia, Hội Phụ nữ, Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam tại Slovakia và các hội đoàn, nhóm cộng đồng.

Khoảng 40 thành viên Ban Tổ chức cùng hàng chục tình nguyện viên đã tham gia vào những phần việc khác nhau. Không chỉ có người Việt tại Slovakia, các nhóm trẻ từ Cộng hòa Séc như VietUpCZ, Movaland cùng các thành viên We Love Pho từ nhiều nước châu Âu cũng đến Trnava để chung tay chuẩn bị và thực hiện chương trình.

Có lẽ điều đáng nhớ nhất không chỉ nằm ở quy mô của lễ hội, mà ở cách nhiều thế hệ cùng làm việc với nhau. Những người đi trước mang đến kinh nghiệm, sự kết nối và sự hỗ trợ; thế hệ trẻ mang đến cách làm mới, sức sáng tạo và một góc nhìn khác về câu chuyện bản sắc. Tất cả cùng hướng đến một mục tiêu chung: giới thiệu một cộng đồng người Việt cởi mở, hội nhập nhưng không quên nguồn cội.

Hơn 100 người và hơn bảy giờ trên sân khấu

Từ 13 giờ 30 đến tối, sân khấu chính gần như không ngừng nghỉ. Hơn 100 người tham gia chương trình văn hóa – nghệ thuật, từ các đội văn nghệ Bratislava, Trnava, Košice, các lớp tiếng Việt cho tới nghệ sĩ khách mời đến từ Praha và Việt Nam.

Múa lân, múa rồng, áo dài, đàn bầu, đàn T’rưng, đàn tranh, sáo trúc, dân ca, múa dân gian, võ thuật, kịch nói và những tiết mục nghệ thuật đương đại nối tiếp nhau. Đằng sau vài phút biểu diễn trên sân khấu là nhiều tháng tập luyện của các cô, các chị, các cháu nhỏ và cả sự kiên trì của những phụ huynh đưa đón con em mình đi tập sau giờ học và giờ làm.

Khi thế hệ trẻ bước lên sân khấu

Một hình ảnh được nhắc lại nhiều lần trong Ngày Việt Nam năm nay là sự hiện diện của thế hệ trẻ. Các em từ lớp tiếng Việt, các nhóm múa trẻ ở Bratislava, Košice và Trnava không chỉ biểu diễn những tiết mục truyền thống mà còn mang đến sân khấu một cách cảm nhận văn hóa Việt Nam của chính thế hệ sinh ra hoặc lớn lên tại châu Âu.

Một Việt Nam thu nhỏ giữa lòng Trnava

Nhưng Ngày Việt Nam không chỉ diễn ra trên sân khấu. Bước qua các khu vực của lễ hội, khách tham quan có thể bắt gặp Hạ Long, Hà Nội, Huế – Hội An và Góc phố Việt. Những không gian này không cố tái hiện Việt Nam bằng sự hào nhoáng, mà bằng những hình ảnh gần gũi với đời sống thường ngày.

Có đèn lồng, nón lá, quán trà, gian hàng thủ công, cờ tướng, những hoạt động hướng dẫn cuốn nem, những góc triển lãm và cả những chi tiết nhỏ của một con phố Việt Nam. Người tham dự không chỉ đến để nhìn, mà còn có thể bước vào không gian ấy, trò chuyện, thử, chạm và trải nghiệm.

Hương vị Việt Nam giữa lòng Slovakia

Nếu sân khấu là nơi giữ chân khán giả bằng âm nhạc và nghệ thuật thì khu ẩm thực lại thu hút bằng những hương vị quen thuộc của Việt Nam. Hơn 20 doanh nghiệp và nhà hàng Việt từ nhiều vùng của Slovakia đã tham gia lễ hội.

Đặc biệt, Ngày Việt Nam 2026 lần đầu đón đoàn Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam gồm tám nghệ nhân đầu bếp, do nghệ nhân Lê Thị Thiết – Phó Chủ tịch Hiệp hội dẫn đầu. Các nghệ nhân trực tiếp quảng diễn và giới thiệu những nét đặc trưng của ẩm thực Việt Nam, giúp thực khách không chỉ thưởng thức món ăn mà còn hiểu thêm câu chuyện văn hóa phía sau mỗi hương vị.

Không chỉ để xem – mà để cùng trải nghiệm

Ở những khu vực khác, trẻ em vẽ nón lá, tham gia trò chơi dân gian; người lớn dừng lại ở các triển lãm, tọa đàm, đọc sách hay trò chuyện với các nghệ sĩ trẻ gốc Việt. Múa sạp nhanh chóng biến người xem thành người tham gia và xóa đi khoảng cách giữa sân khấu với khán giả.

“Odvaha v nás” – Lòng dũng cảm trong mỗi chúng ta

Chủ đề của Ngày Việt Nam 2026 là “Odvaha v nás” – “Lòng dũng cảm trong mỗi chúng ta”. Hai chữ “lòng dũng cảm” trong câu chuyện của cộng đồng người Việt tại Slovakia có lẽ mang nhiều ý nghĩa hơn một cách dịch đơn thuần.

Đó là dũng cảm gây dựng tương lai nơi đất khách, dũng cảm nuôi dạy con cái hội nhập mà vẫn không quên cội nguồn; và cũng là sự cởi mở của những con người Slovakia đã mở rộng vòng tay đón nhận cộng đồng người Việt.

Đó là lòng dũng cảm của những thế hệ người Việt đầu tiên rời quê hương, bắt đầu cuộc sống ở một đất nước xa lạ và từng bước gây dựng tương lai cho con cháu. Là sự bền bỉ của những gia đình vừa hòa nhập vào xã hội Slovakia, vừa cố gắng giữ tiếng Việt, phong tục và ký ức về quê hương cho thế hệ tiếp theo.

Nhưng câu chuyện ấy cũng có một phía khác. Đó là sự cởi mở của Slovakia và người dân Slovakia đã đón nhận những người Việt đến học tập, lao động, sinh sống, rồi từng bước trở thành một phần của xã hội. Hành trình ấy đã đi đến một dấu mốc quan trọng khi cộng đồng người Việt được công nhận là dân tộc thiểu số thứ 14 tại Slovakia.

Một cơn mưa nhỏ giữa ngày hè

Thời tiết ngày 5 tháng 7 dường như cũng chiều lòng lễ hội. Sau những ngày nóng của đầu mùa hè, vài cơn mưa nhẹ thoáng qua không làm chương trình gián đoạn. Ngược lại, mưa chỉ vừa đủ làm dịu cái nắng tháng Bảy. Khách vẫn ở lại, các khu phố vẫn đông và chương trình tiếp tục cho đến tối.

Điều còn lại sau một ngày hội

Khi sân khấu tắt đèn và những vị khách cuối cùng rời khỏi khuôn viên, điều còn lại của Ngày Việt Nam 2026 không chỉ là con số hơn 10.000 người, những tiết mục nghệ thuật hay hương vị của những món ăn Việt.

Đó còn là hình ảnh của một cộng đồng biết cùng nhau làm một việc chung. Những người đi trước đứng bên thế hệ trẻ; những người Việt từ Bratislava, Trnava, Košice và nhiều địa phương khác làm việc cùng những tình nguyện viên đến từ Cộng hòa Séc và các nước châu Âu. Người Việt và người Slovakia ngồi cạnh nhau, ăn cùng một món ăn, xem cùng một tiết mục, tham gia cùng một trò chơi.

Sức hút của lễ hội có lẽ cũng nằm chính ở những điều bình dị ấy. Không phải những công trình hào nhoáng, mà là một chiếc nón lá, một tiếng đàn bầu, một chiếc đèn lồng Hội An, một góc Hạ Long, một bát phở, một điệu múa hay tiếng Việt được cất lên bởi những đứa trẻ sinh ra và lớn lên tại Slovakia.

Qua những điều gần gũi ấy, người dân sở tại có thêm cơ hội hiểu về những người Việt đã sống bên cạnh họ trong nhiều thập kỷ – một cộng đồng không lớn, nhưng đoàn kết, cởi mở, biết gìn giữ bản sắc và mong muốn đóng góp những giá trị tốt đẹp của mình cho đất nước mà họ đang cùng gọi là nhà.

Ngày Việt Nam 2026 trong hai phút

Những khoảnh khắc, nụ cười, văn hóa, ẩm thực và bầu không khí của ngày hội được ghi lại trong đoạn phim ngắn dưới đây.