Dương Huyền Ly và hai học trò – khi nhạc cụ Việt cất lên những giai điệu Slovakia

Một trong những khoảnh khắc giao thoa văn hóa đặc biệt tại Ngày Việt Nam 2026 là phần biểu diễn của nghệ sĩ Dương Huyền Ly cùng hai học trò Minh Anh và Minh Khôi đến từ Praha.

Với những nhạc cụ truyền thống gồm đàn bầu, đàn tranh, đàn T’rưng và sáo trúc, ba cô trò đã trình bày hai tác phẩm mang hai màu sắc khác nhau: dân ca Bắc Bộ “Trống cơm” và “Liên khúc dân ca Slovakia”.

Một bên là giai điệu quen thuộc của quê hương Việt Nam; một bên là những bài dân ca của đất nước Slovakia được thể hiện bằng âm sắc nhạc cụ Việt. Hai phần trình diễn đã tạo nên một cuộc đối thoại đẹp giữa các nền văn hóa ngay trên sân khấu Trnava.

“Trống cơm” – giai điệu dân gian vui tươi của Bắc Bộ

Mở đầu phần biểu diễn là “Trống cơm”, một làn điệu dân ca Bắc Bộ quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt Nam.

Ca khúc mang tiết tấu vui tươi, hóm hỉnh và gần gũi. Giai điệu giản dị nhưng có sức sống lâu bền, thường xuất hiện trong những chương trình văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng và các hoạt động giới thiệu văn hóa Việt Nam.

Qua sự kết hợp của đàn bầu, đàn tranh và đàn T’rưng, “Trống cơm” được khoác lên một màu sắc mới. Tiếng đàn bầu mềm mại, ngân dài hòa cùng âm thanh trong trẻo của đàn T’rưng và những tiếng đàn tranh thanh thoát, tạo nên một tổng thể vừa quen thuộc, vừa mới mẻ.

Mỗi nhạc cụ có một âm sắc riêng nhưng không lấn át nhau. Khi cùng hòa tấu, chúng tái hiện sự vui tươi của dân ca Bắc Bộ và cho thấy khả năng kết hợp phong phú của nhạc cụ truyền thống Việt Nam.

Đối với khán giả Việt, những giai điệu quen thuộc gợi lên cảm giác gần gũi và niềm vui. Với bạn bè Slovakia, đây là cơ hội khám phá một phần văn hóa dân gian Việt Nam thông qua ngôn ngữ âm nhạc.

Khi dân ca Slovakia vang lên bằng nhạc cụ Việt Nam

Điểm nhấn đặc biệt của chương trình là “Liên khúc dân ca Slovakia” được trình diễn bằng các nhạc cụ dân tộc Việt Nam.

Những giai điệu thân thuộc với khán giả Slovakia cất lên qua tiếng đàn bầu, đàn tranh, đàn T’rưng và sáo trúc đã tạo nên một trải nghiệm âm nhạc độc đáo.

Âm nhạc Slovakia vẫn giữ được nét giai điệu quen thuộc, nhưng được thể hiện bằng một lớp âm sắc hoàn toàn mới. Tiếng sáo trúc gợi sự trong trẻo và phóng khoáng; đàn bầu mang đến những âm thanh ngân rung sâu lắng; đàn tranh tạo nên sự mềm mại, trong khi đàn T’rưng bổ sung màu sắc tươi sáng và giàu nhịp điệu.

Sự kết hợp ấy cho thấy nhạc cụ truyền thống không chỉ thuộc về quá khứ và cũng không bị giới hạn trong phạm vi âm nhạc của một quốc gia. Khi được những người nghệ sĩ sáng tạo và trân trọng sử dụng, chúng có thể kể những câu chuyện mới và kết nối với nhiều nền văn hóa khác nhau.

Lời cảm ơn dành cho quê hương thứ hai

Việc lựa chọn dân ca Slovakia để biểu diễn tại Ngày Việt Nam mang một ý nghĩa sâu sắc.

Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống tại Slovakia, đây không chỉ là đất nước nơi họ làm việc và xây dựng cuộc sống. Slovakia đã trở thành quê hương thứ hai của nhiều gia đình, nơi con cái họ được sinh ra, học tập và trưởng thành.

Khi các giai điệu Slovakia vang lên bằng nhạc cụ Việt Nam, hai nền văn hóa không đứng riêng biệt mà gặp nhau trong cùng một tác phẩm.

Đó có thể được xem như một lời cảm ơn chân thành của những người Việt đối với đất nước đã đón nhận mình. Đồng thời, phần biểu diễn cũng gửi đi thông điệp rằng hội nhập không có nghĩa là từ bỏ nguồn cội. Ngược lại, mỗi cộng đồng có thể mang bản sắc riêng của mình để làm phong phú thêm đời sống văn hóa chung.

Khoảnh khắc khán giả Slovakia nhận ra những giai điệu quen thuộc qua âm thanh nhạc cụ Việt đã tạo nên một sự đồng cảm tự nhiên – không cần lời giải thích hay phiên dịch.

Minh Anh và Minh Khôi – thế hệ tiếp nối

Sự xuất hiện của hai học trò Minh Anh và Minh Khôi bên cạnh nghệ sĩ Dương Huyền Ly mang đến một ý nghĩa đặc biệt cho tiết mục.

Học một nhạc cụ truyền thống đòi hỏi sự kiên trì, tập trung và nhiều thời gian rèn luyện. Với những người trẻ đang sinh sống tại châu Âu, việc theo học đàn bầu hay đàn T’rưng còn là hành trình tìm hiểu văn hóa và kết nối với nguồn cội.

Trên sân khấu Trnava, Minh Anh và Minh Khôi không chỉ trình diễn kỹ thuật đã học. Các em còn đại diện cho một thế hệ trẻ đang tiếp nhận di sản âm nhạc Việt Nam và tìm cách đưa di sản ấy vào môi trường sống đa văn hóa của mình.

Sự truyền dạy từ cô giáo đến học trò cho thấy nhạc cụ dân tộc chỉ có thể tiếp tục sống khi có những người sẵn sàng học, thực hành và đưa chúng đến với công chúng.

Đó là hình ảnh đẹp về sự tiếp nối: người nghệ sĩ không chỉ biểu diễn mà còn gieo những hạt giống để âm nhạc truyền thống tiếp tục được gìn giữ trong các thế hệ tương lai.

Bốn nhạc cụ, nhiều sắc thái âm thanh

Phần trình diễn còn giúp khán giả làm quen với bốn nhạc cụ đặc sắc của Việt Nam.

Đàn bầu chỉ có một dây nhưng có khả năng tạo nên những âm thanh ngân rung, mềm mại và giàu cảm xúc. Đàn tranh với nhiều dây mang đến âm sắc trong trẻo, tinh tế và linh hoạt.

Đàn T’rưng, được tạo nên từ những ống tre có kích thước khác nhau, tạo ra tiếng đàn tươi sáng và giàu nhịp điệu. Trong khi đó, sáo trúc gây ấn tượng bằng âm thanh tự nhiên, lúc nhẹ nhàng như gió, lúc vang xa như tiếng gọi giữa núi rừng.

Khi cùng xuất hiện trong một chương trình, bốn nhạc cụ đã cho thấy sự phong phú của âm nhạc truyền thống Việt Nam. Chúng có thể kể câu chuyện quê hương qua “Trống cơm”, nhưng cũng có thể thể hiện những giai điệu Slovakia bằng một ngôn ngữ âm thanh đầy mới mẻ.

Cuộc gặp gỡ đẹp giữa Việt Nam, Séc và Slovakia

Dương Huyền Ly cùng Minh Anh và Minh Khôi đến từ Praha, mang nhạc cụ Việt Nam đến biểu diễn tại Trnava và lựa chọn cả dân ca Việt Nam lẫn Slovakia.

Chỉ trong một phần trình diễn, ba không gian văn hóa đã gặp nhau: nguồn cội Việt Nam, cuộc sống của cộng đồng tại Cộng hòa Séc và sân khấu của ngày hội tại Slovakia.

Đó chính là tinh thần đẹp của Ngày Việt Nam 2026 – không chỉ giới thiệu văn hóa Việt Nam, mà còn tạo ra những cuộc gặp gỡ dựa trên sự tôn trọng, sẻ chia và hiểu biết lẫn nhau.

“Trống cơm” giúp người nghe trở về với âm thanh thân thuộc của quê hương. “Liên khúc dân ca Slovakia” lại đưa nhạc cụ Việt bước qua ranh giới quốc gia để cất lên lời chào dành cho nước chủ nhà.

Qua phần trình diễn của ba cô trò, âm nhạc đã trở thành một nhịp cầu thực sự: nối các thế hệ, nối những người Việt xa quê và nối Việt Nam với những người bạn châu Âu.

Bài viết thuộc loạt bài giới thiệu các tiết mục tại Ngày Việt Nam 2026 ở Trnava. Phần tiếp theo sẽ giới thiệu tiết mục múa “Cây đa quán dốc” của các em lớp tiếng Việt tại Bratislava.