Trong nhiều năm qua, hình thức cư trú kinh doanh (živnosť hoặc s.r.o.) là một trong những con đường phổ biến nhất để người nước ngoài, trong đó có cộng đồng người Việt, sinh sống và làm việc hợp pháp tại Slovakia.
Tuy nhiên từ giữa năm 2025, Slovakia bắt đầu áp dụng hàng loạt thay đổi quan trọng trong luật cư trú đối với người nước ngoài kinh doanh. Nếu trước đây việc xin hoặc gia hạn cư trú chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy tờ cơ bản, thì hiện nay nhà nước Slovakia bắt đầu kiểm tra sâu hơn về hoạt động kinh doanh thực tế, khả năng đóng góp cho nền kinh tế cũng như tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp.
Theo Bộ Kinh tế Slovakia, các thay đổi mới nhằm hạn chế tình trạng “kinh doanh hình thức”, đồng thời ưu tiên những trường hợp thực sự có kế hoạch làm ăn nghiêm túc tại Slovakia.
Điểm thay đổi lớn nhất: Không còn nộp cư trú kinh doanh trực tiếp tại Slovakia
Đây là thay đổi rất quan trọng mà nhiều người Việt cần lưu ý.
Theo quy định mới có hiệu lực từ 01.07.2025, người xin cư trú kinh doanh lần đầu sẽ không còn được nộp hồ sơ trực tiếp tại cục ngoại kiều ở Slovakia như trước đây.
Thay vào đó, hồ sơ bắt buộc phải nộp thông qua Đại sứ quán Slovakia ở nước ngoài.
Điều này có nghĩa:
- nhiều trường hợp đang ở Slovakia theo visa hoặc mục đích khác sẽ không thể “đổi nhanh” sang cư trú kinh doanh như trước,
- quá trình xét duyệt sẽ được kiểm soát chặt hơn ngay từ đầu,
- và khả năng “làm hồ sơ cho có” sẽ khó hơn rất nhiều.
Slovakia bắt đầu đánh giá “kinh doanh thật” hay không
Một điểm mới khác rất đáng chú ý là Bộ Kinh tế Slovakia hiện tham gia trực tiếp vào quá trình đánh giá hồ sơ cư trú kinh doanh.
Trước đây, nhiều hồ sơ chủ yếu được xem xét ở góc độ giấy tờ hành chính.
Còn hiện nay, nhà nước Slovakia muốn biết:
- doanh nghiệp có hoạt động thật không,
- có khách hàng hay không,
- có hợp đồng thực tế không,
- có doanh thu hay không,
- có đóng thuế và bảo hiểm đầy đủ không,
- có tạo ra giá trị cho nền kinh tế Slovakia không.
Theo hướng dẫn mới, đối với hồ sơ gia hạn cư trú, cơ quan chức năng có thể xem xét:
- báo cáo tài chính,
- hóa đơn,
- hợp đồng thuê mặt bằng,
- hợp đồng khách hàng,
- hợp đồng nhà cung cấp,
- số lượng nhân viên,
- lịch sử đóng thuế và bảo hiểm.
Nói cách khác, Slovakia đang chuyển từ mô hình “xét hồ sơ giấy” sang đánh giá hoạt động kinh doanh thực tế.
Bắt buộc phải có kế hoạch kinh doanh
Một thay đổi lớn khác là từ năm 2025, hồ sơ cư trú kinh doanh phải kèm theo “Business Plan” — kế hoạch kinh doanh chi tiết.
Trong kế hoạch này, người nộp hồ sơ cần trình bày:
- sẽ kinh doanh lĩnh vực gì,
- mô hình hoạt động ra sao,
- khách hàng mục tiêu là ai,
- dự kiến doanh thu thế nào,
- khả năng duy trì kinh doanh trong tương lai,
- đóng góp gì cho kinh tế Slovakia.
Ngoài ra, Slovakia cũng đánh giá:
- trình độ học vấn,
- kinh nghiệm làm việc,
- chứng chỉ nghề,
- khả năng sử dụng tiếng Slovak hoặc tiếng Anh.
Điều này cho thấy việc xin cư trú kinh doanh hiện nay không còn đơn giản chỉ là mở živnosť hoặc thành lập s.r.o. trên giấy tờ.
Gia hạn cư trú sẽ khó hơn trước
Nhiều người Việt từng quen với việc:
- công ty ít hoạt động,
- doanh thu thấp,
- hoặc chỉ duy trì doanh nghiệp để giữ cư trú.
Tuy nhiên theo luật mới, các trường hợp như vậy sẽ có nguy cơ bị đánh giá tiêu cực khi gia hạn.
Bộ Kinh tế Slovakia cho biết họ sẽ tập trung xem xét:
- tính bền vững của doanh nghiệp,
- hoạt động thực tế,
- khả năng đóng góp cho thị trường lao động,
- và việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Đặc biệt:
- nợ thuế,
- nợ bảo hiểm xã hội,
- nợ bảo hiểm y tế,
có thể ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả gia hạn cư trú.
Một số thay đổi tích cực
Bên cạnh việc siết chặt, Slovakia cũng có một số điều chỉnh giúp hệ thống minh bạch và rõ ràng hơn.
Ví dụ:
- cư trú kinh doanh hiện có thể được cấp tới 3 năm,
- nhiều thủ tục được chuẩn hóa rõ hơn,
- các tiêu chí xét duyệt bắt đầu minh bạch hơn so với trước.
Đối với những người thực sự kinh doanh nghiêm túc, đây có thể là tín hiệu tích cực vì hệ thống mới ưu tiên hoạt động thực tế thay vì các hồ sơ “ảo”.
Người Việt tại Slovakia nên chuẩn bị gì?
Theo các chuyên gia di trú, từ nay người nước ngoài kinh doanh tại Slovakia nên thay đổi tư duy.
Không còn là:
“Có giấy phép là đủ”.
Mà cần:
- hoạt động kinh doanh thật,
- lưu giữ hóa đơn và hợp đồng đầy đủ,
- đóng thuế và bảo hiểm đúng hạn,
- chuẩn bị hồ sơ tài chính minh bạch,
- và chủ động theo dõi thời hạn cư trú.
Đặc biệt với những người:
- đang dùng cư trú kinh doanh nhưng không hoạt động thực tế,
- hoặc chỉ duy trì công ty “trên giấy”,
rủi ro bị từ chối gia hạn trong thời gian tới sẽ cao hơn trước rất nhiều.
Xem thêm thông tin về thay đổi luật cư trú cho người nước ngoài tại Slovakia từ July 15, 2027
Các link hữu ích và mẫu đơn chính thức
Thông tin chính thức của Bộ Kinh tế Slovakia:
Bản tiếng Anh:
Foreigners – Running a business in Slovakia
Thông tin về Startup Visa và kế hoạch kinh doanh:
Startup víza – podnikateľský zámer
Thông tin nghĩa vụ sau khi đăng ký kinh doanh:
Oznamovacie povinnosti podnikateľov
Bài phân tích thay đổi luật 2025:
Podnikanie cudzincov po novele 2025
📌 Người đọc nên sử dụng trực tiếp các mẫu đơn và hướng dẫn từ website chính thức của Bộ Kinh tế hoặc Bộ Nội vụ Slovakia để tránh dùng tài liệu cũ hoặc không còn hiệu lực.
Bình luận