Vatican, ngày 8 tháng 5 năm 2025 – Cùng với khói trắng bốc lên từ ống khói Nhà nguyện Sistina, hàng triệu người trên thế giới – không chỉ các tín hữu Công giáo – đã chứng kiến sự xuất hiện của một nhân vật mới trên ban công Thánh Phêrô: Đức Giáo hoàng Leo XIV, tên khai sinh là Robert Francis Prevost. Điều khiến dư luận bất ngờ không chỉ là việc ông đến từ Hoa Kỳ, mà là cả cuộc đời ông lại gắn chặt với mảnh đất Peru nghèo khổ, nơi ông từng ăn ở, lao động và sẻ chia cùng người nghèo trong suốt nhiều thập kỷ.

Từ góc nhìn của nhiều người Việt tại Slovakia – một cộng đồng có thành phần tôn giáo đa dạng, bao gồm cả Phật giáo, không tôn giáo, và Công giáo – sự kiện này không đơn thuần mang tính nghi lễ Công giáo, mà là dịp để nhìn lại vai trò của một vị lãnh đạo tôn giáo trong đời sống xã hội toàn cầu.

Một người đàn ông chọn “ngoại vi”

Sinh năm 1955 tại Chicago (Hoa Kỳ), Leo XIV là người từng từ chối những chức vụ danh giá để xin đi truyền giáo tại Peru, một đất nước nghèo tại Nam Mỹ. Ông không chỉ là linh mục giảng dạy, mà còn là người xây lớp học, dựng trạm y tế miễn phí, và đích thân đạp xe hàng giờ để mang thuốc đến vùng núi xa. Ông gọi người nghèo là “những người bạn thiêng liêng”, sống giữa họ, chia sẻ từng nỗi đau và hy vọng.

Từ hành trình đó, Leo XIV trở thành một hình mẫu nhân bản mà nhiều người – kể cả không theo đạo – có thể cảm phục. Không phải vì ông giảng thuyết giỏi, mà vì ông hành động cụ thể, bền bỉ, và nhất quán với lý tưởng “làm người trước khi làm linh mục”.

Góc nhìn từ người Việt tại Slovakia

Tại Slovakia – nơi người Việt là một cộng đồng nhập cư đang từng bước khẳng định vai trò trong đời sống xã hội – nhiều người theo dõi sự kiện này với một cảm xúc đặc biệt. Một bạn trẻ đến từ Nitra chia sẻ: “Mình không theo đạo, nhưng khi đọc về cuộc đời Đức Leo XIV, mình thật sự xúc động. Dù là ai, sống ở đâu, thì tấm lòng dành cho người nghèo luôn là điều rất đáng quý.”

Một phụ huynh khác tại Bratislava bày tỏ: “Chúng ta, những người từng từ quê hương sang châu Âu lập nghiệp, hiểu thế nào là cuộc sống khó khăn, nên nhìn thấy một vị Giáo hoàng từng sống với dân nghèo, lại càng thấy gần gũi. Dù không phải tín hữu Công giáo, tôi vẫn tin ông có thể mang lại điều tốt cho xã hội.”

Một thông điệp vượt ngoài tôn giáo

Sự xuất hiện của Leo XIV không đến từ truyền thông, không từ các trung tâm quyền lực của Vatican, mà từ Trujillo – một thành phố nghèo nơi ông từng sống trong nhà đất, dưới mái lều đơn sơ. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với bất bình đẳng, xung đột và mất niềm tin, hình ảnh một vị Giáo hoàng bước ra từ những “ngoại vi” xã hội, mang theo trái tim từng sống giữa khổ đau và sẻ chia, có thể là điều thế giới cần lúc này.

Với người Việt tại Slovakia, dù có niềm tin tôn giáo hay không, thì một vị lãnh đạo sống bằng hành động và trái tim nhân ái luôn là hình mẫu đáng tôn trọng – không chỉ trong Giáo hội, mà cả trong đời sống cộng đồng và xã hội hiện đại.